Beat of the city Artwork in celebration of ADE2026
Hoe een radarsatelliet een stad ziet
Voor dit project is gebruikgemaakt van de Europese Sentinel-1-satellieten, die de aarde vanaf ongeveer 700 kilometer hoogte observeren met behulp van Synthetic Aperture Radar (SAR). Een radarsatelliet maakt geen foto’s. In plaats daarvan zendt hij microgolven naar het aardoppervlak en registreert hij wat elke ondergrond terugkaatst. Omdat de satelliet zijn eigen signaal uitzendt, kan hij zowel ’s nachts als dwars door bewolking heen waarnemen.
Wat wordt teruggekaatst, hangt af van het type oppervlak. Glad water weerkaatst het signaal weg van de satelliet, waardoor de Amsterdamse grachten donker verschijnen. Gebouwen en andere constructies sturen een groot deel van het signaal juist terug, waardoor ze oplichten. De sterkte van elke reflectie wordt uitgedrukt in decibel, dezelfde eenheid die ook voor geluid wordt gebruikt. Voor een project over elektronische muziek was dat een mooie toevalligheid.
De stad laten antwoorden
In plaats van de stad alleen te observeren, hebben we de stad aangepast om beter geobserveerd te kunnen worden. Samen met Terramira plaatste ons team aluminium hoekreflectoren op de daken van Felix Meritis en de A’DAM Toren.
Een hoekreflector bestaat uit drie metalen platen die onder een hoek van 90 graden ten opzichte van elkaar zijn geplaatst. Een radarsignaal dat de reflector binnenkomt, wordt teruggestuurd in de richting waar het vandaan kwam. Op een dak zorgt dit ervoor dat de reflector als een helder en herkenbaar punt zichtbaar wordt in het radarbeeld, veel sterker dan het omliggende dakoppervlak. Om dit effect te bereiken, moet elke reflector nauwkeurig worden gepositioneerd en uitgelijnd met de kijkrichting van de satelliet.
Deze twee locaties zijn gekozen vanwege hun symbolische betekenis. Felix Meritis beschikt over een achttiende-eeuwse sterrenwacht en is tegenwoordig de locatie van de ADE Pro-conferentie. De A’DAM Toren kijkt uit over het IJ en geldt als een icoon van de hedendaagse elektronische muziekcultuur. Meer dan twee eeuwen geleden bestudeerden mensen vanuit Felix Meritis de sterrenhemel. Nu kijken satellieten terug naar de aarde.
Van radarreflectie naar ritme
De satellieten keren volgens hun eigen observatieritme terug boven Amsterdam, waarbij elke passage een nieuw radarbeeld oplevert. Wij hebben deze passages verwerkt zoals we ook radargegevens voor onze klanten verwerken: gekalibreerd, uitgelijnd en in chronologische volgorde geplaatst, zodat elke opname met de vorige kan worden vergeleken.
Tussen twee passages verandert het grootste deel van de stad nauwelijks. De reflectoren vormen daarop een uitzondering. Tegen deze vrijwel onveranderde achtergrond verschijnen hun heldere punten als een duidelijke puls. De beat in de film is dus letterlijk een verandering tussen opeenvolgende waarnemingen.
Bob de Jong vertaalde deze reeks vervolgens naar een audiovisuele compositie van ruwe radarbeelden, signaalpatronen, ritmische montage en elektronisch geluidsontwerp. De film beweegt van de nachtelijke energie van Amsterdam naar het perspectief vanuit een baan om de aarde en eindigt met de elektronische hartslag van de stad.
Datzelfde principe, iedere dag
Laat je de muziek weg, dan blijft de essentie van ons werk over. Wij vergelijken satellietwaarnemingen door de tijd heen om veranderingen op de grond zichtbaar te maken en vertalen die naar informatie waarop mensen kunnen handelen. Dat kan gaan om veranderingen in gebouwen en infrastructuur, in water, of in bomen en groene ruimten. Radar biedt daarbij iets wat optische satellietbeelden niet kunnen: betrouwbare waarnemingen, zowel ’s nachts als onder de bewolking waar Nederland zo bekend om staat.
“Radarsatellieten blijven dag en nacht terugkeren boven Amsterdam, dwars door de wolken heen. Wij zetten deze signalen om in inzichten over gebouwen, infrastructuur, water en natuur, zodat organisaties beter onderbouwde beslissingen kunnen nemen. We zien aardobservatie vaak als een hulpmiddel om de wereld te begrijpen. Beat of the City nodigt ons uit om die technologie ook te waarderen om haar intrinsieke schoonheid. Dat is wat Earth Intelligence voor ons betekent: een veranderende wereld zichtbaar maken, zodat we kunnen bijdragen aan het vormgeven van een betere toekomst.”
– Reinier Oost, CTO bij Sensar.
Check:
– https://terramira.com/a-heartbeat-for-ade-measured-from-space/